Doğu Anadolu

Hakkari — kabuk ürünleri kullanım rehberi

Hakkari'nin arazisi neredeyse baştan başa dağ ve meradan ibaret; düz, ekilebilir toprak azdır, bu yüzden asırlardır ekonomi hayvancılık üzerine kurulu. Gevar Ovası gibi geniş meralarda beslenen koyun, sığır ve keçi sürüleri kadar, kar örtüsünün aylarca yerde kaldığı kışlar da kabuğu hem soba yakıtı hem ahır altlığı olarak öne çıkarıyor. Meyvecilik ve tarla tarımı burada sınırlı kaldığından, ildeki kabuk ihtiyacının bir kısmı dışarıdan karşılanıyor.

Öne çıkan ürünler Fındık Kabuğu, Ceviz Kabuğu

Birincil kullanım Biyokütle Yakıt

Sevkiyat kapsamı 5 ilçeye tır ile

Hakkari'nin arazisi büyük ölçüde dağlık ve meradan ibaret; düz, ekilebilir toprak azdır. İl ekonomisi bu yüzden yüzyıllardır hayvancılık üzerine kurulu: yüksek platolarda ve Gevar Ovası gibi geniş meralarda koyun, sığır, manda ve keçi besleniyor. Kışlar burada hem uzun hem sert geçer, kar örtüsü aylarca yerde kalır; bu da hem ev hem ahır ısıtmasını zorunlu kılar. Meyvecilik ve tarla tarımı sınırlı kaldığı için yerel yakıt kaynaklarına ilgi de doğal bir sonuç.

Türkiye il haritası — Hakkari, Türkiye — tüm ile tır ile sevkiyat

Hakkari ilinde kabuk kullanım alanları

Birincil kullanım

Biyokütle Yakıt

Kışın hem uzun hem sert geçtiği, doğalgazın her köye ulaşmadığı bir ilde ev ve ahır ısıtması büyük mesele; kuru kabuk bu ihtiyacı karşılayan pratik bir yakıt.

İkincil kullanım

Hayvan Altlığı & Yem

Hayvancılık ilin ana geçim kaynağı olduğu için ahır ve ağıl altlığı sürekli bir ihtiyaç; kabuk bazlı malzeme bu boşluğu dolduruyor.

Hakkari için ürün profili

Bu ilde 9 üründen 2 tanesi birincil, 0 tanesi ikincil kullanımda; kalan ürünler bu ilde tipik değil ama yine de tır ile gönderilir.

Ürün Durum Not

Fındık Kabuğu Birincil Hakkari'de fındık yetişmez ama kabuğu yakıt olarak dışarıdan rahatlıkla tedarik edilir; uzun kışlarda soba ve küçük kazanların en çok aradığı ürünlerden biri budur.

Ceviz Kabuğu Birincil Ceviz kabuğu da dışarıdan gelir; kuru ve az kül bıraktığı için ahırlarda hem yakıt hem altlık olarak kullanılır.

Badem Kabuğu Bu ilde tipik değil Badem ağacı Hakkari'nin sert kışına dayanmaz, bu yüzden badem kabuğu yerelde karşılaşılan bir ürün değil.

Kayısı Çekirdeği Kabuğu Bu ilde tipik değil Kayısı daha ılık iklimlerin meyvesi; Hakkari'nin yüksek ve soğuk arazisinde kayısı bahçeciliği neredeyse yok.

Fıstık Kabuğu Bu ilde tipik değil Fıstık ağacı uzun ve sıcak yaz ister; Hakkari'nin kısa yaz sezonu ve dağlık yapısı bu ürüne uygun değil.

Şeftali Çekirdeği Kabuğu Bu ilde tipik değil Şeftali bahçeciliği de benzer sebeple Hakkari'de yaygınlaşamamış; kışın hem uzun hem sert geçmesi meyve ağaçlarını sınırlıyor.

Fındık Kabuğu Kömürü Bu ilde tipik değil Mangal kömürü pazarı küçük bir şehirde sınırlı kalıyor; Hakkari'de asıl ihtiyaç mangal değil, kış boyu sürecek ısınma yakıtı.

Pirinç Kabuğu (Çeltik Kavuzu) Bu ilde tipik değil Çeltik ıslak ovalık ve sıcak yaz ister; Hakkari'nin yüksek ve soğuk arazisinde bu koşullar bulunmaz, bu yüzden pirinç kabuğu yerelde tanıdık bir ürün değil.

Şeker Pancarı Küspesi Bu ilde tipik değil Şeker pancarı Hakkari'nin dağlık arazisinde yer bulamaz; bu ürün ilde neredeyse hiç görülmez.

Hakkari ilçeleri

Yüksekova, Gevar Ovası'nın geniş meralarıyla hayvancılığın en yoğun yaşandığı ilçe; koyun, sığır, manda ve keçi burada besleniyor. Çukurca daha dağlık ve ormanlık bir yapıda; tarım ve hayvancılık tarihsel olarak ana geçim kaynağı olsa da güvenlik sorunları nedeniyle gerilemiş, bugün daha çok koruculuk ve devlet memurluğuyla geçim sağlanıyor. Merkez ilçede ise Zap Suyu Vadisi'nin dar ve sarp yamaçları tarım alanını kısıtlar, meraya dönük geniş kesimler hayvancılığı burada da ayakta tutuyor.

Kabukçu olarak Hakkari iline bağlı 5 ilçenin tümüne tır ile sevkiyat yapıyoruz:

Çukurca
Derecik
Merkez
Şemdinli
Yüksekova

Bilgi soruları

Hakkari'de kabuk en çok ne için kullanılır?

Kışın soba ve küçük kazanlarda yakıt olarak, hayvancılığın yoğun olduğu ahırlarda da altlık olarak; bu iki kullanım Hakkari'de genelde iç içe gider.

Hakkari'de fındık veya ceviz yetişir mi?

Yükseklik ve soğuk iklim ikisine de uygun değil. Kabukları yine de dışarıdan getirilip burada yakıt olarak değerlendiriliyor.

Kabuk yakıtı Hakkari'de neden tercih ediliyor?

Doğalgaz hattı her yere ulaşmıyor, kar aylarca yerde kalıyor; kuru kabuk da geç kül bırakıp kazanı sık temizletmiyor. Ucuz ve kolay bulunan bir seçenek.

Hakkari'nin hangi ilçelerinde hayvancılık öne çıkıyor?

Yüksekova'daki Gevar Ovası ve Merkez'deki Zap Suyu Vadisi çevresi en yoğun kesimler; Çukurca'daki meralar da önemli bir kaynak oluşturuyor.

Aynı yörede yer alan Iğdır ve Kars için de benzer bir kullanım tablosu geçerlidir.

Kaynakça

Hakkari arazisinin büyük bölümü dağlık, çayır-mera ve orman niteliğindeki topraklardan oluşuyor; kışlar uzun sürer, kar örtüsü yılın büyük bir bölümünde yerde kalır. Hayvancılık ilin ana tarımsal faaliyeti; yüksek platolar ve Gevar Ovası'nda koyun, sığır, manda ve keçi besleniyor. (hakkari.gov.tr)
Çukurca dağlık ve engebeli bir coğrafyaya sahip; tarım ve hayvancılık tarihsel olarak ana geçim kaynağı olsa da güvenlik sorunları nedeniyle gerilemiş, ilçede sanayi tesisi yok. (hakkari.gov.tr)

Hakkari için tedarik ihtiyacınızı WhatsApp'tan iletebilir ya da 0537 441 15 01 numaramızdan bize ulaşabilirsiniz.