Doğu Anadolu

Malatya — kabuk ürünleri kullanım rehberi

Türkiye kayısısının önemli bir bölümü Malatya'dan çıkar, ama meyve öne çıkarken arkada kalan çekirdek kabuğu da az iş görmüyor: kurutma tesislerinde çekirdek ayrıldıktan sonra ortaya çıkan bu kabuk, yıllardır işletme kazanlarında ve ev sobalarında yakıt olarak kullanılıyor. Yakılmayan kısmı bahçelere geri serilip toprağı düzenliyor. Kayısı bahçeleri ile işleme tesislerinin iç içe olduğu bu ilde firmamızın merkezi de burada; kabuğun kaynağına yakınlık tedariki kolaylaştırıyor.

Öne çıkan ürün Kayısı Çekirdeği Kabuğu

Birincil kullanım Biyokütle Yakıt

Sevkiyat kapsamı 13 ilçeye tır ile

Malatya, kuru kayısıda hem Türkiye hem dünya çapında adı geçen illerin başında gelir; şehirde kayısıyı kurutup çekirdeğini ayıran çok sayıda tesis çalışır. Bu tesislerden her sezon aynı düzenle çıkan çekirdek kabuğu, ilde uzun zamandır bilinen bir yakacak malzemesidir. Malatya'nın sanayisi yalnız bahçecilikten ibaret değil: birden fazla organize sanayi bölgesinde gıda ve tekstil ağırlıklı üretim sürüyor, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı geniş bir sanayici kesimi bunu gösteriyor. Kayısı bahçeleri ile işleme tesisleri iç içe olduğu için kabuk önce yakacak olarak kullanılıyor, artan kısmı da yeniden bahçeye dönüyor. Firmamızın merkezi de Malatya'da; kabuğun kaynağına bu kadar yakın olmak tedariki kolaylaştırıyor.

Türkiye il haritası — Malatya, Türkiye — tüm ile tır ile sevkiyat

Malatya ilinde kabuk kullanım alanları

Birincil kullanım

Biyokütle Yakıt

Malatya'da kuru kayısı işleyen tesislerden ayrılan çekirdek kabuğu, ilin en tanıdık katı yakıtıdır; işletmeler kurutma ve kazan sistemlerinin ısı ihtiyacını bu kabukla karşılar. Kabuk meyveden ayrıldıktan sonra doğrudan aynı tesisin ya da çevre hanelerin soba ve kazanında yanar. Kuru tutulan kabuk düzenli yanar ve kazanda az kül bırakır; nemli kabuk ise önce kurutulmak ister. Bu yüzden kayısı çekirdeği kabuğu Malatya'da hem kolay bulunan hem alışılmış bir yakacaktır.

İkincil kullanım

Gübre, Toprak & Peyzaj

Yakılmayan kayısı çekirdeği kabuğu öğütülüp bahçe sıralarına serildiğinde toprağa organik madde katar, nem tutmasına yardım eder. Toprak yüzeyindeki su kaybı yavaşlar, yabani ot daha az tutar; kabuk zamanla ayrışıp toprağa karışır. Böylece kayısı üreticisinin bahçesinden çıkan kabuk, ikinci bir işle yine kendi toprağına döner. İldeki asıl kullanım yakacak olsa da bu ikinci kullanım göz ardı edilmez.

Malatya için ürün profili

Bu ilde 9 üründen 1 tanesi birincil, 1 tanesi ikincil kullanımda; kalan ürünler bu ilde tipik değil ama yine de tır ile gönderilir.

Ürün Durum Not

Kayısı Çekirdeği Kabuğu Birincil Kayısı çekirdeği kabuğu, Malatya'nın kuru kayısı işleme kapasitesinden doğrudan çıkan, ilin en tanıdık katı yakıtıdır. İşletmeler ve haneler bu kabuğu kazan ve sobada yakar; yakılmayanı ise bahçelere toprak düzenleyici olarak geri döner.

Ceviz Kabuğu İkincil Malatya'daki ceviz bahçelerinden çıkan ceviz kabuğu, kayısı çekirdeği kabuğunun yanında ikinci sırada bir yakacak ve toprak düzenleyicidir. İldeki asıl ve yaygın yakıt yine kayısı çekirdeği kabuğu olmaya devam eder.

Fındık Kabuğu Bu ilde tipik değil Malatya'nın meyve bahçeleri kayısı etrafında şekillenir, fındık ağacı bu iklimde pek tutmaz. Dolayısıyla fındık kabuğu da ilde bilinen bir yakacak değildir; Malatya'nın asıl yakıt kalemi kayısı çekirdeği kabuğudur.

Badem Kabuğu Bu ilde tipik değil Badem, Malatya'nın kabuk arzında ağırlığı olan bir kalem değil; ilin meyve bahçeciliği ağırlıkla kayısıya dayanır, badem bu ölçeğe ulaşmaz. Dolayısıyla badem kabuğu da yaygın bir yakacak sayılmaz.

Fıstık Kabuğu Bu ilde tipik değil Antep fıstığı Güneydoğu Anadolu'nun kendi iklim kuşağında yetişen bir tarım kolu; Malatya bu kuşağın dışında kalır. Bu yüzden fıstık kabuğu ilde ne yerel bir kabuk kaynağı ne de bilinen bir yakacaktır.

Şeftali Çekirdeği Kabuğu Bu ilde tipik değil Malatya'da şeftali, kayısı kadar geniş alanda yetişen bir meyve değil. Bu yüzden şeftali çekirdeği kabuğu da ilin kabuk arzında ya da yakacaklarında yer tutmaz.

Fındık Kabuğu Kömürü Bu ilde tipik değil Fındık kabuğu kömürü Malatya'da yerel üretilmez; ilin asıl katı yakıtı kendi kayısı işleme tesislerinden çıkan çekirdek kabuğudur. Karbonize fındık kabuğu kömürü bu yüzden ilde bilinen bir yakacak seçeneği değildir.

Pirinç Kabuğu (Çeltik Kavuzu) Bu ilde tipik değil Çeltik tarımı sulak taban arazi ister, Malatya ovalarında bu yapı yaygın değil. Bu yüzden pirinç kabuğu ve çeltik kavuzu ilin yerel kabuk kaynakları ya da yakacakları arasında sayılmaz.

Şeker Pancarı Küspesi Bu ilde tipik değil Şeker pancarı Malatya'nın tarımsal ağırlık merkezinde değil; ilin tarımı meyve bahçeciliği ve kayısı işlemeciliği çevresinde döner. Bu yüzden şeker pancarı küspesi burada tipik bir kabuk kalemi değildir.

Malatya ilçeleri

Kayısı bahçeleri Malatya genelinde yaygın olsa da, Karakaya Baraj Gölü'nün ılımanlaştırdığı Battalgazi ovası ile Derme Suyu'ndan beslenen Yeşilyurt'un eski bahçeleri, çekirdek kabuğunun toprağa en çok geri döndüğü yerler arasında sayılır. Madenciliğiyle bilinen Hekimhan ise ilin sanayisine ayrı bir renk katar.

Kabukçu olarak Malatya iline bağlı 13 ilçenin tümüne tır ile sevkiyat yapıyoruz:

Akçadağ
Arapgir
Arguvan
Battalgazi
Darende
Doğanşehir
Doğanyol
Hekimhan
Kale
Kuluncak
Pütürge
Yazıhan
Yeşilyurt

Bilgi soruları

Malatya'da kayısı çekirdeği kabuğunun yakacak olarak bu kadar yaygın olmasının nedeni ne?

İldeki onlarca kuru kayısı işleme tesisi her sezon düzenli miktarda çekirdek kabuğu çıkarır; bu süreklilik kabuğu hem işletmelerin kazanlarında hem hanelerin sobalarında alışılmış bir yakacak haline getirir.

Yakacak olarak kullanılan kabukta nem ve kül oranı neden önemli?

Nemli kabuk düzensiz yanar ve kurutma gerektirir; kuru ve düşük kül oranlı kabuk kazan ile sobada daha az temizlik ister, bu da depolamada rutubetten korumayı öne çıkarır.

Yakacak olarak kullanılmayan kayısı çekirdeği kabuğuna ne oluyor?

Öğütülüp bahçe sıralarına seriliyor; toprağın nem kaybını yavaşlatıyor, yabani otu azaltıyor ve zamanla kendisi de ayrışarak toprağa karışıyor.

Aynı yörede yer alan Hakkari ve Iğdır için de benzer bir kullanım tablosu geçerlidir.

Kaynakça

Malatya, kuru kayısı üretimi ve işlemesinde Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen merkezlerinden biri; ilde çok sayıda kayısı işleme tesisi faaliyet gösteriyor. (fka.gov.tr)
Malatya'da birden fazla Organize Sanayi Bölgesi bulunuyor; gıda ve tekstil baskın sektörler arasında. (fka.gov.tr)
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı çok sayıda sanayici faaliyet gösteriyor. (malatyatso.org.tr)
Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerindeki bahçeler (Karakaya Baraj Gölü ve Derme Suyu etkisiyle) Malatya'nın kayısı bahçeciliğinin yoğunlaştığı alanlar arasında sayılıyor. (busabahmalatya.com)
Hekimhan ilçesi, sınırları içindeki demir madenciliği (Deveci, Hasançelebi, Karakuz, Şırzı yatakları) ile tanınıyor. (hekimhan.gov.tr)

Kabukçu — Malatya adresi

Yeni Şire Pazarı A Blok Camii Karşısı No:5, Malatya

Malatya için tedarik ihtiyacınızı WhatsApp'tan iletebilir ya da 0537 441 15 01 numaramızdan bize ulaşabilirsiniz.