Güneydoğu Anadolu

Siirt — kabuk ürünleri kullanım rehberi

Siirt'te ovada fıstık bahçeleri, yüksek yaylalarda ise tiftik keçisi ve koyun sürüleri ekonominin can damarı. Doğalgazın ulaşmadığı dağ köylerinde soba ve kazanlar fıstık kabuğuyla ısınır. Aynı kabuk kuruduğunda ağıl zeminine serilir, zamanla da bahçe toprağına karışıp organik madde katar.

Öne çıkan ürün Fıstık Kabuğu

Birincil kullanım Biyokütle Yakıt

Sevkiyat kapsamı 7 ilçeye tır ile

Siirt, Güneydoğu Anadolu'nun dağlık kesiminde kurulu; ovalarda fıstık bahçeleri ve bağcılık yapılırken, yüksek yaylalarda hayvancılık ağırlık kazanır. Tiftik keçisi ve koyun sürüleri dağlık ilçelerin geçim kaynağı; sanayi gelişmemiş, ekonomi tarım ve hayvancılık etrafında şekillenir.

Türkiye il haritası — Siirt, Türkiye — tüm ile tır ile sevkiyat

Siirt ilinde kabuk kullanım alanları

Birincil kullanım

Biyokütle Yakıt

Dağlık ilçelerde doğalgaz hattı sınırlı, kışlar uzun sürüyor; soba ve küçük kazanlar fıstık kabuğu başta olmak üzere sert kabuk yakıtına muhtaç.

İkincil kullanım

Hayvan Altlığı & Yem

Tiftik keçisi ağıllarında nem tutan, kuru bir altlık arayışı sürekli gündemde.

İkincil kullanım

Gübre, Toprak & Peyzaj

Fıstık bahçelerinde toprağın havalanması için kabuk katkısına ihtiyaç duyuluyor.

Siirt için ürün profili

Bu ilde 9 üründen 1 tanesi birincil, 5 tanesi ikincil kullanımda; kalan ürünler bu ilde tipik değil ama yine de tır ile gönderilir.

Ürün Durum Not

Fıstık Kabuğu Birincil Siirt'in asıl kabuğu bu: bıttım olarak da anılan Siirt fıstığı geniş bahçelerde yetişir, kabuğu hem bol hem de yörenin tanıdık yakıtı.

Ceviz Kabuğu İkincil Bahçelerde ceviz ağacı bol; sonbaharda toplanan kabuk köylerde sobaya giden tanıdık bir yakıt.

Badem Kabuğu İkincil Badem de bahçelerde yaygın bir ağaç; kabuğu fıstığın yanında ikinci bir yakıt kaynağı sayılır.

Kayısı Çekirdeği Kabuğu İkincil Zerdali adıyla bilinen yerel kayısı bahçelerde sık görülür; çekirdek kabuğu diğer sert kabuklarla birlikte yakılır.

Fındık Kabuğu Kömürü İkincil Fındık kabuğu kömürü yörede üretilmez ama mangal ve briket yakıtı arayanlar için dışarıdan temin edilen tanıdık bir üründür.

Pirinç Kabuğu (Çeltik Kavuzu) İkincil Dicle vadisinin sulak ovalarında çeltik de ekilir; pirinç kabuğu bu tarlaların yan ürünü olarak çıkar.

Fındık Kabuğu Bu ilde tipik değil Siirt fındık toprağı değil; bahçeler ceviz, badem ve fıstıkla dolu, fındık kabuğu bu yörede pek görülmez.

Şeftali Çekirdeği Kabuğu Bu ilde tipik değil Şeftali bahçeciliği Siirt'te yaygın değil; bu kabukla burada pek karşılaşılmaz.

Şeker Pancarı Küspesi Bu ilde tipik değil Şeker pancarı Siirt tarlalarında yer almaz; bu küspeyle burada karşılaşılmaz.

Siirt ilçeleri

Fıstık bahçeleri özellikle Merkez ve Baykan çevresinde yoğun; Dicle Nehri'nin suladığı bu ovalar bahçecilik için elverişli bir arazi. Pervari ise dağlık ve soğuk bir ilçe; burada tarımdan çok hayvancılık ağır basar, tiftik keçisi sürüleri bu yüksek kesimlerde otlar.

Kabukçu olarak Siirt iline bağlı 7 ilçenin tümüne tır ile sevkiyat yapıyoruz:

Baykan
Eruh
Kurtalan
Merkez
Pervari
Şirvan
Tillo

Bilgi soruları

Siirt fıstığının kabuğu neden tercih edilen bir yakıt haline geldi?

Kuru tutulduğunda uzun süre yanıp az kül bırakır; nemliyken ise geç tutuşup bacayı kurumlandırır, dolayısıyla kuru depolama önem taşır.

Tiftik keçisi ağıllarında kabuk neden altlık olarak seriliyor?

Nem emici yapısı sayesinde ağıl zeminini kuru tutar; ıslak zemin hayvan sağlığını tehdit eder.

Fıstık kabuğunun toprağa katkısı nedir?

Bahçe toprağına karıştırılan kabuk havalanmayı artırır, zamanla çürüyüp organik maddeye dönüşür.

Bölgedeki Mardin ve Şanlıurfa sayfalarında da yakın kullanım örnekleri bulabilirsiniz.

Kaynakça

Siirt Fıstığı (bıttım) coğrafi işaretle (mahreç işareti) tescillidir ve Gaziantep fıstığından farklı bir çeşittir. (ci.turkpatent.gov.tr)
Siirt Battaniyesi tiftik keçisinin tiftiğinden dokunur ve coğrafi işaret tescillidir. (ci.turkpatent.gov.tr)
Siirt'te ceviz, badem, zerdali (yerel kayısı) ve fıstık bol miktarda yetişir; ayrıca pirinç, buğday, arpa, nohut, mercimek tarımı yapılır ve hayvancılıkta tiftik keçisi yaygındır. (cografya.gen.tr)

Siirt için tedarik ihtiyacınızı WhatsApp'tan iletebilir ya da 0537 441 15 01 numaramızdan bize ulaşabilirsiniz.